Tìm hiểu cách đo chất lượng khí nén theo ISO 8573-1 qua 3 chỉ tiêu: hạt rắn, độ ẩm và hàm lượng dầu. Khám phá giải pháp giám sát từ CS INSTRUMENTS.
Khí nén được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực sản xuất công nghiệp, từ thực phẩm, dược phẩm đến điện tử và cơ khí. Tuy nhiên, khí nén sau quá trình tạo ra không phải lúc nào cũng đạt độ tinh khiết cần thiết cho ứng dụng. Các tạp chất như hạt rắn, hơi nước và dầu có thể tồn tại trong hệ thống, ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm, độ tin cậy của thiết bị và hiệu quả vận hành.

Để xác định mức độ tinh khiết của khí nén, doanh nghiệp có thể căn cứ vào tiêu chuẩn ISO 8573-1. Tiêu chuẩn này phân loại chất lượng khí nén dựa trên hàm lượng các chất gây ô nhiễm, giúp xác định yêu cầu kiểm soát và lựa chọn phương pháp đo lường phù hợp.
Vậy ISO 8573-1 quy định những chỉ tiêu nào? Làm thế nào để kiểm tra và giám sát chất lượng khí nén trong quá trình vận hành? Bài viết dưới đây sẽ giúp doanh nghiệp hiểu rõ các yêu cầu và giải pháp đo lường tương ứng từ CS INSTRUMENTS.
ISO 8573-1 là gì? Vai trò của tiêu chuẩn trong kiểm soát chất lượng khí nén
ISO 8573 là bộ tiêu chuẩn quốc tế quy định các phương pháp đánh giá và phân loại độ tinh khiết của khí nén. Trong đó, ISO 8573-1 tập trung vào việc phân loại chất gây ô nhiễm và xác định cấp độ tinh khiết của khí nén.
Bộ tiêu chuẩn ISO 8573 gồm nhiều phần, đề cập đến các khía cạnh khác nhau trong việc đánh giá chất lượng khí nén:
- ISO 8573-1: Quy định các cấp độ tinh khiết của khí nén đối với hạt rắn, nước và dầu.
- ISO 8573-2: Phương pháp thử nghiệm hàm lượng dầu dạng sol khí.
- ISO 8573-3: Phương pháp đo độ ẩm.
- ISO 8573-4: Phương pháp xác định hàm lượng hạt rắn.
- ISO 8573-5: Phương pháp xác định hàm lượng hơi dầu và dung môi hữu cơ.
- ISO 8573-6: Phương pháp xác định hàm lượng chất ô nhiễm dạng khí.
- ISO 8573-7: Phương pháp kiểm tra các chất ô nhiễm vi sinh vật có thể tồn tại trong khí nén.
- ISO 8573-8: Phương pháp xác định hàm lượng hạt rắn theo khối lượng.
- ISO 8573-9: Phương pháp xác định hàm lượng nước dạng lỏng.
Trong thực tế, ISO 8573-1 là cơ sở quan trọng để doanh nghiệp xác định yêu cầu chất lượng khí nén cho từng quy trình sản xuất. Việc phân loại không chỉ giúp đánh giá tình trạng khí nén mà còn hỗ trợ lựa chọn hệ thống lọc, máy sấy và thiết bị giám sát phù hợp.
Ba chỉ tiêu đánh giá chất lượng khí nén theo ISO 8573-1
Theo ISO 8573-1, độ tinh khiết của khí nén được xác định dựa trên ba nhóm chất gây ô nhiễm chính: hạt rắn, nước và dầu. Mỗi nhóm có phương pháp đo lường riêng, nhằm xác định mức độ ô nhiễm và cấp độ tinh khiết tương ứng.
Hàm lượng hạt rắn trong khí nén
Hạt rắn có thể xuất hiện trong khí nén dưới dạng bụi, các hạt kim loại, gỉ sét hoặc những tạp chất có kích thước rất nhỏ. Chúng có thể xâm nhập từ không khí đầu vào, phát sinh trong quá trình nén hoặc đến từ đường ống và các thiết bị trong hệ thống.
Nếu không được kiểm soát, hạt rắn có thể gây mài mòn linh kiện, làm tắc nghẽn van và ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm, đặc biệt trong những quy trình yêu cầu khí nén có độ tinh khiết cao.
ISO 8573-1 phân loại hạt rắn theo kích thước và nồng độ. Để xác định hàm lượng hạt trong khí nén, doanh nghiệp có thể sử dụng thiết bị đếm hạt chuyên dụng.
PC 400 – Thiết bị đo và giám sát hạt rắn trong khí nén
PC 400 của CS INSTRUMENTS sử dụng công nghệ đếm hạt quang học, cho phép phát hiện và xác định số lượng hạt rắn trong khí nén từ kích thước 0,1 µm.
Thiết bị hỗ trợ kiểm tra mức độ ô nhiễm hạt rắn, qua đó giúp doanh nghiệp đánh giá chất lượng khí nén và xác định khả năng đáp ứng yêu cầu về độ tinh khiết trong hệ thống.

Hàm lượng nước và điểm sương áp suất
Nước trong khí nén có thể tồn tại dưới dạng hơi nước hoặc nước lỏng. Trong quá trình nén và làm mát, hơi nước có thể ngưng tụ thành nước lỏng nếu điều kiện nhiệt độ và áp suất phù hợp.
Nước ngưng tụ trong hệ thống khí nén có thể gây ăn mòn đường ống, ảnh hưởng đến thiết bị sử dụng khí nén và tạo điều kiện cho vi sinh vật phát triển. Vì vậy, kiểm soát độ ẩm là yêu cầu quan trọng, đặc biệt đối với các ứng dụng có yêu cầu nghiêm ngặt về chất lượng khí nén.
ISO 8573-1 sử dụng điểm sương áp suất để phân loại hàm lượng nước trong khí nén. Đây là nhiệt độ tại đó hơi nước trong khí nén bắt đầu ngưng tụ thành nước lỏng ở áp suất xác định.
Điểm sương càng thấp, khả năng xuất hiện nước ngưng trong hệ thống càng được hạn chế. Doanh nghiệp cần lựa chọn thiết bị đo có dải đo phù hợp với điều kiện vận hành và yêu cầu của hệ thống sấy khí.
FA 510 và FA 515 – Cảm biến đo điểm sương khí nén
CS INSTRUMENTS cung cấp các cảm biến FA 510 và FA 515 để đo và giám sát điểm sương trong hệ thống khí nén.
Các thiết bị có khả năng đo điểm sương áp suất trong những dải ứng dụng khác nhau:
- Đối với máy sấy hấp thụ: dải đo từ -80 đến +20°Ctd.
- Đối với máy sấy lạnh: dải đo từ -20 đến +50°Ctd.
FA 510/515 hỗ trợ giao tiếp Modbus RTU, tạo điều kiện tích hợp dữ liệu đo vào hệ thống giám sát và quản lý vận hành.
Thông qua việc theo dõi điểm sương, doanh nghiệp có thể đánh giá hiệu quả làm việc của máy sấy khí, phát hiện những thay đổi về độ ẩm và chủ động kiểm soát chất lượng khí nén.
Hàm lượng dầu trong khí nén
Dầu có thể đi vào hệ thống khí nén từ máy nén khí, không khí môi trường hoặc các nguồn ô nhiễm khác. Tùy thuộc vào đặc điểm hệ thống, dầu có thể tồn tại dưới dạng sol khí, dạng lỏng hoặc hơi dầu.
Sự hiện diện của dầu trong khí nén có thể ảnh hưởng đến thiết bị sử dụng khí nén và gây rủi ro đối với những quy trình sản xuất nhạy cảm. Đặc biệt, trong ngành thực phẩm, đồ uống và dược phẩm, việc kiểm soát hàm lượng dầu là yêu cầu quan trọng để hạn chế nguy cơ nhiễm bẩn.
ISO 8573-1 phân loại hàm lượng dầu trong khí nén, bao gồm các thành phần dầu dạng lỏng, sol khí và hơi dầu theo phạm vi áp dụng của tiêu chuẩn.
OIL CHECK 500 – Thiết bị giám sát hàm lượng hơi dầu

OIL CHECK 500 của CS INSTRUMENTS được thiết kế để đo và giám sát liên tục hàm lượng hơi dầu còn dư trong khí nén.
Thiết bị có dải đo từ 0,001 đến 2,5 mg/m³, hỗ trợ theo dõi nồng độ hơi dầu và đánh giá mức độ tinh khiết của khí nén theo yêu cầu kiểm soát.
Việc giám sát liên tục giúp doanh nghiệp phát hiện sớm những thay đổi về hàm lượng hơi dầu, thay vì chỉ dựa vào các lần kiểm tra định kỳ. Qua đó, doanh nghiệp có thể chủ động đánh giá tình trạng hệ thống và hạn chế nguy cơ chất lượng khí nén không đáp ứng yêu cầu của quy trình sản xuất.
Giám sát chất lượng khí nén liên tục với hệ thống đo lường CS INSTRUMENTS
Kiểm tra chất lượng khí nén tại một thời điểm có thể cung cấp thông tin về tình trạng hệ thống ở thời điểm đo. Tuy nhiên, các điều kiện vận hành và mức độ ô nhiễm có thể thay đổi theo thời gian. Vì vậy, việc kết hợp các thiết bị đo chuyên dụng với hệ thống ghi nhận và giám sát dữ liệu giúp doanh nghiệp theo dõi chất lượng khí nén một cách chủ động hơn.
DS 500 – Thiết bị ghi và giám sát dữ liệu đo lường

DS 500 của CS INSTRUMENTS là thiết bị ghi dữ liệu và giám sát các thông số đo trong hệ thống khí nén. Thiết bị có màn hình cảm ứng màu 7 inch, hỗ trợ kết nối với nhiều cảm biến và hiển thị dữ liệu đo tập trung.
Một số đặc điểm chính của DS 500:
- Màn hình cảm ứng màu 7 inch.
- Có thể kết nối tùy chọn tối đa 12 đầu vào cảm biến.
- Tích hợp 4 rơ-le cảnh báo.
- Hỗ trợ Ethernet và RS485.
- Hỗ trợ giao thức Modbus.
Khi kết hợp với các cảm biến đo phù hợp, DS 500 giúp ghi nhận và hiển thị dữ liệu về chất lượng khí nén, hỗ trợ theo dõi các thông số vận hành và phát hiện những thay đổi bất thường.
Việc lưu trữ và giám sát dữ liệu đo cũng giúp doanh nghiệp có thêm cơ sở để đánh giá hiệu quả của hệ thống xử lý khí nén, kiểm tra khả năng đáp ứng yêu cầu chất lượng và đưa ra kế hoạch bảo trì phù hợp.
Tham khảo dịch vụ kiểm toán khí nén tại NB Engineering.
Lựa chọn thiết bị đo chất lượng khí nén theo ISO 8573-1
Tùy thuộc vào yêu cầu chất lượng khí nén và mục tiêu giám sát, doanh nghiệp có thể lựa chọn thiết bị đo tương ứng với từng nhóm chất gây ô nhiễm.
| Chỉ tiêu cần kiểm soát | Thiết bị CS INSTRUMENTS | Chức năng |
| Hạt rắn | PC 400 | Đếm và giám sát hạt rắn trong khí nén bằng công nghệ quang học, từ kích thước 0,1 µm |
| Độ ẩm | FA 510 / FA 515 | Đo và giám sát điểm sương áp suất trong khí nén |
| Hơi dầu | OIL CHECK 500 | Đo và giám sát hàm lượng hơi dầu còn dư trong khí nén |
| Dữ liệu đo lường | DS 500 | Ghi nhận, hiển thị và giám sát dữ liệu từ các cảm biến |
Việc lựa chọn thiết bị cần căn cứ vào cấp độ tinh khiết khí nén cần đạt, đặc điểm của hệ thống, điều kiện đo và yêu cầu giám sát thực tế. Trong những ứng dụng cần kiểm soát nhiều chỉ tiêu, các thiết bị đo có thể được kết hợp để xây dựng hệ thống giám sát phù hợp.
Việt Nam FIL – Cung cấp giải pháp đo lường và giám sát khí nén CS INSTRUMENTS
Kiểm soát chất lượng khí nén không chỉ dừng lại ở việc lắp đặt máy nén, máy sấy và bộ lọc. Doanh nghiệp cần có phương pháp đo lường phù hợp để xác định mức độ tinh khiết của khí nén, theo dõi tình trạng vận hành và đánh giá khả năng đáp ứng các yêu cầu của ISO 8573-1.
Với danh mục thiết bị đo lường và giám sát của CS INSTRUMENTS, Việt Nam FIL hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận các giải pháp kiểm tra những chỉ tiêu quan trọng như hàm lượng hạt rắn, độ ẩm và hàm lượng dầu trong khí nén.
Liên hệ Việt Nam FIL để được tư vấn lựa chọn thiết bị đo và giải pháp giám sát chất lượng khí nén phù hợp với hệ thống và yêu cầu sản xuất của doanh nghiệp.







